CBAM Sürecine Ne Kadar Hazırız? Maliyet Hesaplaması Nasıl Yapılır?
ESGPoint. Enerji Teknoloji ve Danışmanlık A.Ş. olarak, CBAM hakkında bilgi serimizin üçüncü makalesinde, EU’ya ithal bir çelik ürün üzerinden örnek bir maliyet hesaplamasının nasıl yapıldığını sizlere anlatıyoruz. Bu hesaplamada doğrudan ve dolaylı emisyonların nasıl dikkate alındığını, ayrıca üretici tarafından menşe ülkede ödenmiş olan CO₂ vergisinin nasıl mahsup edilebileceğini öğreneceksiniz.
Senaryo
Bir şirket, AB dışındaki bir ülkeden 1.000 ton çelik ithal etmektedir. Bu üretim sürecinde hem doğrudan hem de dolaylı CO₂ emisyonları açığa çıkmaktadır. Ayrıca üretici, çelik üretimi sırasında menşe ülkede CO₂ vergisi ödemiştir.
Verilen veriler:
1)Doğrudan emisyonlar: Her ton çelik için 1,8 ton CO₂e
2)Dolaylı emisyonlar: (Örneğin, elektrik üretiminden kaynaklanan) Her ton çelik için 0,5 ton CO₂e
3)Menşe ülkede ödenmiş CO₂ vergisi: 25 €/ton CO₂e
4)CBAM sertifikalarının birim fiyatı (AB ETS ile bağlantılı): 85 €/ton CO₂e
1️⃣ Toplam Emisyon Hesaplaması
Toplam CO₂ emisyonları, doğrudan ve dolaylı emisyonların toplamı ile hesaplanır:
✅ Doğrudan emisyonlar: 1.000 ton × 1,8 ton CO₂e = 1.800 ton CO₂e
✅ Dolaylı emisyonlar: 1.000 ton × 0,5 ton CO₂e = 500 ton CO₂e
✅ Toplam emisyon: 1.800 + 500 = 2.300 ton CO₂e
2️⃣ CBAM Sertifikalarının Toplam Maliyetini Hesaplama
Halihazırda ödenmiş CO₂ vergisi dikkate alınmadan toplam CBAM maliyeti:
2.300 ton CO₂e × 85€/ton = 195.500€
3️⃣ Ödenmiş CO₂ Vergisinin Düşülmesi
Menşe ülkede ton başına 25 € CO₂ vergisi ödenmiş olduğundan, bu tutar CBAM maliyetlerinden düşülebilir:
2.300 ton CO₂e × 25€/ton = 57.500€
4️⃣ Nihai CBAM Maliyeti
Ödenmiş verginin mahsup edilmesiyle nihai CBAM maliyeti hesaplanır:
195.500 € – 57.500 € = 138.000 €
Not: CBAM maliyetlerini optimize etmek için ithalatçı firmaların tedarikçileriyle koordineli çalışması kritik öneme sahiptir. Eksik veri toplama, muhafazakar AB varsayılan değerlerinin kullanılmasına ve daha yüksek maliyetlere yol açabilir.
Sonuçlar ve Etki
Şirketin, üçüncü ülkeden ithal ettiği 1.000 ton çelik için 138.000 € değerinde CBAM sertifikası satın alması gerekmektedir.
Bu hesaplama neden önemlidir?
✔️ Maliyet yönetimi: Firmalar ithalat süreçlerini daha doğru planlayabilir.
✔️ Tedarik zinciri stratejisi: Daha düşük emisyonlu üretim yöntemleri veya alternatif tedarikçiler değerlendirilebilir.
✔️ İklim hedeflerine uyum: Emisyonları azaltarak CBAM maliyetleri minimize edilebilir.
Bir sonraki makalede, şirketlerin uzun vadede CBAM maliyetlerinden nasıl kaçınabileceğini ve emisyonlarını nasıl etkili bir şekilde azaltabileceklerini paylaşacağız.
CBAM 2025: Avrupa’ya İhracat Yapan Şirketler İçin Kritik Bir Süreç Başlıyor
Avrupa Birliği (AB), Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) kapsamında 2025 yılında geçiş dönemi uygulamalarına devam ediyor. Geçiş dönemi, 1 Ekim 2023’te başlamış olup 31 Aralık 2025’e kadar sürecektir. Bu süreç, demir-çelik, çimento, gübre, alüminyum, elektrik gibi karbon yoğun sektörlerde Avrupa’ya ihracat yapan şirketleri doğrudan ilgilendiriyor.
2025 yılı, CBAM’ın tam anlamıyla devreye gireceği 2026 yılı öncesinde bir hazırlık ve uyum dönemi olarak karşımıza çıkıyor. İşte bu süreçte ihracatçıların karşılaşacağı temel yükümlülükler:
📋 2025 Yılında CBAM Kapsamındaki Uygulamalar ve Yükümlülükler
✅ Üç Aylık Emisyon Raporlama:
AB’ye ithalat yapan şirketler, ithal edilen malların üretim süreçlerinden kaynaklanan gömülü emisyonları düzenli olarak raporlamak zorunda. Bu raporlar, ürünlerin miktarını, gömülü emisyonlarını ve dolaylı emisyonlarını içerecek.
✅ Yetkili CBAM Beyan Sahibi Olma Zorunluluğu:
31 Aralık 2024’ten itibaren, AB’ye kapsam dahilindeki malları ithal etmek isteyen firmalar, “yetkili CBAM beyan sahibi” statüsüne sahip olmalı. Bu statüyü almayan firmalar, ithalat yapamayacak.
✅ CBAM Sertifikalarının Satın Alınması ve Teslimi:
2025 yılı, CBAM sertifikalarının satın alınması ve teslim edilmesi için hazırlıkların yapılacağı dönemdir. 1 Ocak 2026’dan itibaren, her bir ton karbondioksit eşdeğeri için CBAM sertifikaları teslim edilmek zorunda olacak.
✅ CBAM Kapsamının Genişletilmesi:
2025 yılında, AB Komisyonu, CBAM kapsamına yeni sektörlerin eklenip eklenmeyeceğini değerlendirecek. Organik kimyasallar, plastikler ve rafineriler gibi sektörler de bu kapsama dahil edilebilir.
✅ Karbon Fiyatlandırması ve İkili Anlaşmalar:
AB, üçüncü ülkelerdeki karbon fiyatlandırma mekanizmalarını tanımak için ikili anlaşmalar yapmayı planlıyor. Bu, karbon maliyetlerinin kısmen düşürülmesine olanak sağlayabilir.
💡 CBAM’a Hazırlıklı Olun!
2025 yılı, şirketlerin karbon yönetimi, emisyon raporlama ve CBAM sertifikalarına uyum sağlama konularında güçlü bir stratejiye ihtiyaç duyacağı kritik bir dönemdir.
ESGPoint olarak, Avrupa’ya ihracat yapan şirketlere şu alanlarda destek sunuyoruz:
Gömülü karbon hesaplama ve raporlama,
CBAM sertifikasyon sürecine hazırlık,
Sürdürülebilirlik raporlaması ve stratejileri.